Hooks and stuff...

In de lijn van grappige of handige wetenswaardigheden, dit keer een overzicht van een drietal verschillende thema’s die zich rondom “de haak” als fenomeen bewegen. Gewoon voor als je net zo als wij de volgende keer weer voor de schappen staat te twijfelen...!


10 - Vormeigenschappen


Elk deel van de haak heeft zo z'n betekenis & functie. Vergelijk deze met de eigenschappen van jouw visserij en maak je keuze.

A = Penetratiehoek:

Is de hoek groot (punt ligt "vrij"), dan zal de haak doorgaans beter prikken. Is de hoek klein (punt meer "afgeschermd"), dan is dat ietsje minder. Maar hij laat dan wel minder snel los (= "klauwhaak-principe"). En dat "afschermen" werkt ook bij het binnendraaien van je rig. Kijk bij een grote hoek wel naar de draaddikte F, want grote hoeken buigen wat makkelijker uit!

B = Haakopening:

Een grote opening zorgt dat je haak veel vlees pakt. Gezien het formaat van de bek van de karper is dat wenselijk. Ook hier geldt dat een grotere opening de haak eerder doet uitbuigen.

C = Diepte haakbocht: 

Hoe dieper de haakbocht deste meer vlees hij kan vatten. Hoe meer vlees hij kan vatten hoe steviger de haak zit en hoe dieper de haakpunt (+ weerhaak) kan penetreren. Maar ook hier geldt dat deze positieve waarden (deels) ten koste gaan van de kracht van de haak.

D = Haakpunt:

Een lange, rechte haakpunt is doorgaans wat scherper en penetreert makkelijker in het vlees. Haakpunten zijn in die vorm ook wat beter na te slijpen (denk wel aan het risico van corrosie!). Een nadeel: bij een langere punt duurt het ook langer om de weerhaak in het vlees te krijgen. Een gebogen haakpunt prikt dus minder snel en diep, maar houdt wel beter grip (= klauw-principe). Voor in de kantlijn: hoe kleiner, hoe zwakker, maar ook hoe scherper...!

E = Stand haakoog & steelvorm: 

De stand van het haakoog en de vorm van de steel (draad) bepalen in grove lijn de mechanische werking van de haak. De markt kent hierbij vele vormen en combinaties; te veel om te noemen! Je keuze maak je vanuit het soort rig dat je wilt toepassen. Wij onderscheiden de volgende elementaire vorm-principes: (de markt kent hierbij tal van tussenvormen, bewerkingen en fusies)

Short shank (recht haaktype met korte steel)

Longshank (recht haaktype met lange steel)

Wide gape (recht haaktype met extra grote haakopening)

Curve shank (gebogen haaktype / incl. Nailer, Benthook, Crank, enz.)

Choddy (recht haaktype met oog naar buiten gebogen / incl. Zig's)


(E): de meest elementaire vorm-principes waar het haakoog een relatie mee heeft.

F = Dikte haakdraad: 

De dikte van de draad, de doorsnede van de draad (rond/plat), het soort staal, de bewerking van dit staal, enzovoort, bepalen samen met de vorm van de haak de kracht en stijfheid. Kies jouw soort afhankelijk van de kracht die je verwacht te moeten zetten tijdens de dril (obstakel-vissen, long distance, wier, lelievelden, enzovoort). Let wel: er bestaan behoorlijke kwaliteitsverschillen tussen de verschillende fabrikanten en dus is het zinnig je goed te laten voorlichten of beter nog: zelf te onderzoeken!

G = Afmeting weerhaak: 

Moderne haken kennen ook verschillende vormen weerhaken. De verschillen zijn genuanceerd en v.w.b. de functionaliteit ook redelijk gelijkwaardig. Vooralsnog laten we deze nuance aan ons voorbij gaan. We maken alleen onderscheidt tussen drie hoofd-soorten:

- Standaard weerhaak (in verschillende maten)

- Micro barb (verkleinde versie van de standaard (en onze voorkeur))

- Weerhaakloos (geen weerhaak aanwezig en kans op "wandelen" van de haak)


H = Lengte haaksteel: 

Hier hebben visser zo hun voorkeuren. Dit ongeacht het feit dat Long-shanks mechanisch sneller indraaien dan Short-shanks en meer ruimte bieden voor het maken van alternatieve presentaties zoals een goede "Blow-back". Daar staat tegenover dat de lange steel meer in de bek doet "wrikken en wroeten". Goed nadenken dus waar je op inzet. Middels een line-aligner of andersoortige schrink-tube is de "long-shank" immers prima na te bootsen.

I = Haakmaat: 

De keuze van je haakmaat heeft vaak een relatie met het soort, vorm en afmeting van je aas. Zo ook het te verwachten visbestand. Wij hanteren het liefst qua maat "zo groot als mogelijk" en nooit kleiner dan maatje 8. Is er kans op echte zware jongens, dan niet kleiner dan maatje 4.

J = Afwerking: 

Een coating op de haak kan best verschil maken in helder water, maar de vraag is welk verschil...?! Er gaan immers verhalen rond over vissen die de haak uit nieuwsgierigheid oppakken omdat hij zo mooi glinstert. Maar goed, ons lijkt het "camouflage-denken" op dressuur-water geen overbodige luxe. Een kleine kanttekening wel: Gecoat materiaal zou als eindproduct, vanwege de behandeling, minder sterk zijn dan de niet-gecoate variant...?! Zelf maar eens testen...


8 - Aandachtspunten



8 aandachtspunten voor een goede werking van je haak.

1 = Houd de hair soepel:

Voor een goede werking van de rig is maximale bewegingsvrijheid van de hair wenselijk. Een "stijve verbinding" tussen haak en boilie zit het mechaniek in de weg. Een mooie test v.w.b. deze "souplesse" is het ronddraaien van de boilie: als de haak niet (direct) meebeweegt is het goed. 

2 = Hanteer het juiste aanknopingspunt:

Voor wat betreft het aanknopingspunt van de hair is doorgaans de meest optimale positie die van recht tegenover de haakpunt... of iets daarboven. Een van de redenen hiervoor: mocht de haak op die plek aan de hair omhoog getild worden, dan draait hij lekker snel om zijn as! 

3 = Leg je (rig)lijn in het verlengde van de haakpunt:

Het effect van een goede "line-aligner" is dat hij je onderlijn in het verlengde brengt van je haakpunt. Bij een opname van de boilie en het strekken van de onderlijn zal de haak zo het snelst om zijn as draaien (zie ook 5).

4 = Houd de opening groot genoeg:

Houd bij het toepassen van een line-aligner (of ander stuk shrinktube) altijd in de gaten dat de opening naar de haakbocht groot genoeg blijft om bij het kantelen de lip van de karper te kunnen "vatten".

5 = Laat hem draaien, draaien of draaien:

Snel of langzaam indraaien...?! Soms is het ene beter dan het andere. E.e.a. is afhankelijk van de agressiviteit van de vis, de soort en lengte van je rig, je stijl van vissen (bolt of freeline), enzovoort. Hoe dan ook, er bestaan meerdere methoden om je haak meer of minder agressief te laten draaien:

A: middels een line aligner de haaksteel (o.a.) te verlengen (zie ook 3)

B: het aanknopingspunt van je hair buiten de haaksteel te leggen ("multi-rig")

C: net achter je weerhaak een loodhageltje bevestigen ("shot-on-the-hook") 


6 = Voorkom het uitspuwen van de haak:

Wel zo bekent, maar hij hoort toch in het rijtje. De karper kan de boilie gebruiken om de haak naar achteren te kantelen en uit te spugen. Door de hair middels een ringetje over de haaksteel naar achter mee te laten schuiven kan i.i.g. het kantelen worden weggenomen. Ook hier weer veel nuances en varianten in de praktijk, maar het systeem behoudt dezelfde mechaniek. 

7 = Blijf aan de lippen "hangen":

Nog voordat de rig zich strekt en het lood de haakpunt in de lip doet prikken, is de karper soms al bezig ("hoverend" boven het aas) om de boilie en haak uit te spuwen. Een klein loodje (2-4 gram) op zo'n 2 cm. van het haakoog kan de haak vroegtijdig al doen draaien en hem zo aan de lippen laten "hangen". Nog voordat er geprikt wordt dus! Sommige vissers geven hetzelfde systeem nog wat meer afstand en gewicht (tot wel 4 - 8 gram op rond de 5 cm. vanaf het haakoog).

8 = Zorg voor een goede verhouding Aas-afstand & -afmeting:

Tussen aas en haak zit een zekere maatverhouding. De hair bepaald door lengte en positie hoe deze twee samenwerken. Doorgaans vraagt groot aas meer speelruimte en grotere haken om goed te kunnen functioneren dan klein aas.


4 - Typeringen


I = Standaard omgeving:

Eigenlijk alles wat zich afspeelt in open water en op niet al te grote afstand  zou je als situatie kunnen zien voor een "standaard haak". In feite de meest voorkomende situatie en als allround te betitelen. Zo'n standaard type haak is wat ons betreft gewoon recht, met alle eigenschappen die positief inwerken op het haken van de vis (zie voorgaande vorm-analyse)! Twee goede voorbeelden uit de huidige praktijk vinden wij: de Super Hook (Gamakatsu) en Cryogen Classic (E.S.P.)

II = Obstakelrijke omgeving:

Met obstakels bedoelen we die takken, bomen, wortels, enzovoort, waar je de vis voor moet blokken, anders ben je hem kwijt! We praten hier over een haak die je indien nodig extreem moet kunnen belasten, ook wanneer er alleen nog maar een voorslag tussen jouw molen en de vis zit. Alle aandacht gaat uit naar de dikte van de draad, type staal, bewerking, mechanische vorm, enzovoort. Een "mannetjesputter" en het liefst niet anders qua vorm dan de standaard-haak; ons "prik-optimum". En wat ons betreft zijn in veel gevallen die twee eerder genoemde "standaard haken" zowel goed als sterk genoeg. Wel zouden we dan eerder voor de Super Hook gaan omdat deze ook ongecoat geleverd wordt. Misschien zouden we ook eerder kiezen voor een enkel maatje groter dan kleiner. Bij het echt hele zware werk zou je kunnen overstappen op een "klauwhaak" (zie III) vanwege de dikke draad en robuuste vorm (maar wij ervaren dit toch vaak als niet echt noodzakelijk).

III = Lange afstand, wier en lelie-velden:

Voor wat ons betreft is dit een van die situaties waarin echt een ander type haak van meerwaarde kan zijn. In deze situatie kan het namelijk voorkomen dat de lijn tijdelijk zonder spanning komt te staan. Diverse oorzaken zijn denkbaar. De haak moet dan toch blijven zitten en niet "aan de wandel gaan". Dit zijn de situaties waarin wij overwegen om een echte "klauwhaak" in te zetten. Bijvoorbeeld de Specialist R of RX (Gamakatsu) of Cryogen Gripper (E.S.P.)

IV = Specials (Pop ups, KD, 360, Ronnie-rig, Choddy's, Zig's, enzovoort):

De meeste gebogen haaksoorten (curve shanks, nailers, cranks) draaien lekker snel in, ook zonder shrink-tubes en dergelijke. Wanneer we echt "aan de klus" gaan gebruiken we meestal dergelijke type haken. We hebben daarbij geen specifiek product op de voorgrond. Wel vinden we de haken van Gamakatsu en de nieuwe Cryogen-serie van E.S.P. gewoon mooi, kwalitatief materiaal.


Spelen met haken en aas... een vast onderdeel van onze mooie hobby!